5.1
Souvětí souřadné
V souvětí souřadné jsou jednotlivé věty k sobě připojeny stejně jako v češtině buď beze spojek, nebo spojkami souřadícími.
Rozeznáváme tyto druhy souvětí souřadného:
- Slučovací, např.: Die Mutter schreibt einen Brief, Martin spielt Klavier, Dieter liest ein Buch.
- Odporovací, např.: Peter besucht gern Konzert, aber ich gehe lieber ins Kino.
- Vylučovací, např.: Paula verbringt den Urlaub zu Hause oder sie fährt ins Gebirge.
Hinweis
Podle nových pravidel se v němčině čárka před und a oder klást nemusí, je možno ji dávat, pokud chceme část souvětí, uvozené touto spojkou, zdůraznit.
- Důvodové, např.: Gehen wir schon, denn der Weg ist weit.
- Důsledkové, např.: Ich habe viel zu tun, darum kann ich nicht kommen.
Souřadící spojky si rozdělíme do dvou skupin, podle toho, jak se chovají ve větách.
und | a |
aber | ale |
oder | nebo |
sondern | nýbrž |
denn | neboť |
Podívejme se na některé vzorové věty:
Ich höre Radio und ich lese ein Buch. Poslouchám rádio a čtu knihu.
Ich spiele Tennis, aber ich mag es. Hraju tenis, ale nebaví mě to.
Ich gehe ins Kino, oder ich bleibe zu Hause. Půjdu do kina, nebo zůstanu doma.
Ich trinke kein Saft, sondern ich trinke eine Cola. Nepiju džus, nýbrž piju colu.
Ich komme heute nicht, denn ich bin krank. Nepříjdu dneska, neboť jsem nemocná.
Hinweis
Všimněte si přitom spojky „sondern“!
Jejím poznávacím znamením může být to, že před ní vždy předchází věta v záporu, neboť sdělení v ní spojka sondern vyvrací!
Beispiel
Spojte věty vhodnou spojkou podle významu a věty si přeložte:
Karin geht nicht nach Hause./ Sie bleibt noch hier.
Lisa kennt viele Leute. / Sie hat keinen Freund.
Ich lese ein Buch. / Mein Opa sieht Nachrichten.
Herr Lampel ist sehr klug. / Er verdient nicht viel Geld.
Rudolf spielt nicht Klavier. / Er spielt Gitarre.
Martina geht jetzt nicht zur Schule. / Sie hat gerade Ferien.
Trinkst du Mineralwasser? Nimmst du lieber einen Saft?
Das ist schöne Bluse. / Ich mag sie nicht.
Im Winter fahre ich gern Schi. / Im Sommer fahre ich gern mit dem Fahrrad.
Ich fahre in die Schule nicht mit dem Bus. / Ich fahre mit der Straßenbahn.
Lösung anzeigen
Lösung verstecken
Lösung
Řešení: Karin geht nicht nach Hause, denn sie bleibt noch hier. Lisa kennt viele Leute, aber sie hat keinen Freund. Ich lese ein Buch und mein Opa sieht Nachrichten. Herr Lampel ist sehr klug, aber er verdient nicht viel Geld. Rudolf spielt nicht Klavier, sondern er spielt Gitarre. Martina geht jetzt nicht zur Schule, denn sie hat gerade Ferien. Trinkst du Mineralwasser, oder nimmst du lieber einen Saft? Das ist schöne Bluse, aber ich mag sie nicht. Im Winter fahre ich gern Schi und im Sommer fahre ich gern mit dem Fahrrad. Ich fahre in die Schule nicht mit dem Bus, sondern ich fahre mit der Straßenbahn.
Slovosled v těchto větách může připomínat tázací větu, kde také stojí přísudek před podmětem. Jedná se o tuto skupinu spojek:
deshalb | proto |
sonst | jinak |
trotzdem | přesto |
außerdem | kromě toho |
Podívejme se opět na vzorové věty, např.:
Ich bin krank, deshalb bleibe ich zu Hause. Jsem nemocný, proto zůstanu doma.
Lade mich ein, sonst komme ich nicht! Pozvi mě, jinak nepřijdu.
Ich bin krank, trotzdem komme ich. Jsem nemocný, přesto přijdu.
Ich spreche Deutsch, und außerdem spreche ich auch Englisch. Mluvím německy a kromě toho taky mluvím anglicky.
Beispiel
Doplňte souvětí ve správném tvaru:
Sein Hobby ist Essen, deshalb (er- so dick- sein).
Wir unterhalten uns gut, trotzdem (wir- müssen- gehen- nach Hause).
Ich muss morgen früh aufstehen, deshalb (ich- gehen- bald- schlafen).
Wir lernen in der Schule Englisch, und außerdem (wir- auch Deutsch- lernen).
Du musst gleich mit Rauchen aufhören, sonst (du- werden- nie- gesund).
Ich werde Diät halten, sonst (ich- nie schlank- werden).
Es ist heute schlechtes Wetter, trotzdem (ich- raus- müssen- gehen).
Es ist mir kalt, deshalb (ich- einen heißen Tee- bestellen).
Sie ist sehr nett und freundlich und außerdem (sie- klug- sein).
Lösung anzeigen
Lösung verstecken
Lösung
Řešení: Sein Hobby ist Essen, deshalb ist er so dick. Wir unterhalten uns gut, trotzdem müssen wir nach Hause gehen. Ich muss morgen früh aufstehen, deshalb gehe ich bald schlafen. Wir lernen in der Schule Englisch, und außerdem lernen wir auch Deutsch. Du musst gleich mit Rauchen aufhören, sonst wirst du nie gesund. Ich werde Diät halten, sonst werde ich nie schlank. Es ist heute schlechtes Wetter, trotzdem muss ich rausgehen. Es ist mir kalt, deshalb bestelle ich einen heißen Tee. Sie ist sehr nett und freundlich und außerdem ist sie klug.